Bu makalede
Güncelleme 13 Eylül 2026
Bir arkadaşınıza para gelmesi için hesabınızı kullandırmış, bir iş ilanına başvururken banka bilgilerinizi paylaşmış veya komisyon karşılığında gelen parayı başka hesaba göndermiş olabilirsiniz. Sonradan bu paranın dolandırıcılıktan geldiğinin söylenmesi ciddi bir soruşturma doğurabilir. Ancak hesabın sizin adınıza olması, dolandırıcılığı bilerek işlediğinizin tek başına kesin kanıtı değildir. Değerlendirme, hesabın nasıl kullanıldığına, sizin ne bildiğinize ve işlemlere hangi amaçla katıldığınıza dayanır.1
Bu makale, hesap sahibi olarak ifadeye çağrılan kişilerin hangi bilgileri toplaması gerektiğini ve ceza sorumluluğunun nasıl değerlendirildiğini açıklar. Ayrıca 2025 sonunda getirilen hesap askıya alma tedbirini ve Temmuz 2026 tarihli ceza indirimi düzenlemesini ele alır. Yabancılar bakımından tercüman ihtiyacı ve ikamet sürecine yansıyabilecek ayrı işlemler de dikkate alınmalıdır.
IBAN paylaşmak ile hesabı kullandırmak arasındaki fark
Satış bedeli veya ücret almak için IBAN bildirmek günlük hayatın olağan bir işlemidir. Buna karşılık başka birinin parasını kendi hesabında toplamak, banka kartını teslim etmek, mobil bankacılık şifresini veya doğrulama kodlarını paylaşmak farklı bir risk taşır. Bu davranışlar, hesabın gerçek kullanımının ve işlemleri yöneten kişinin araştırılmasına neden olabilir. İncelemede yalnızca IBAN’ın kime ait olduğu değil, hesabın kim tarafından kontrol edildiği de önemlidir.
Örneğin gerçek bir ürün satan kişinin hesabına satış bedeli gelmesi ile hiç tanımadığı kişilerden gelen paraları komisyon karşılığında aktaran kişinin durumu aynı değildir. Fakat ikinci örnekte de hukuki sonuç, yalnızca bu kısa anlatımla belirlenemez. Yazışmalar, işin niteliği, para akışı ve kişinin açıklamaları birlikte değerlendirilir. Bir işlemin bankacılık sözleşmesine aykırı olması ile dolandırıcılık suçuna bilerek katılmak birbirinden ayrı meselelerdir.1
Suçun işlendiğini bilmek neden önemlidir
Dolandırıcılık, hileli davranışlarla bir kişinin aldatılması, bunun sonucunda zarar ve haksız yarar doğması üzerinden değerlendirilir. Hesabını kullandıran kişinin fail veya yardım eden olarak sorumluluğu için kendi davranışının da suçun unsurları ve iştirak kuralları içinde incelenmesi gerekir. Türk Ceza Kanunu’nun kast, hata ve suça katılma hükümleri bu nedenle belirleyicidir. Başkasının işlediği suçtan sırf hesap sahibi olmak nedeniyle otomatik sorumluluk çıkarılamaz.1
“Arkadaşım istedi, ben de verdim” açıklaması ise her dosyada yeterli bir savunma sayılmaz. Arkadaşlığın geçmişi, anlatılan işin gerçekliği, işlemlerin sayısı, komisyon alınıp alınmadığı ve para kaynağına ilişkin konuşmalar araştırılır. Kişinin dolandırıcılık amacı taşıyan bir düzene bilerek katkı sunduğunu gösteren deliller varsa, mağdurla doğrudan konuşmamış olması tek başına sorumluluğu kaldırmaz.
Gerçekten aldatılmış olmak ile sonradan “bilmiyordum” demek arasındaki fark deliller üzerinden anlaşılır. İş ilanı, görüşme kayıtları, iş sözleşmesi diye gönderilen belge ve hesabı isteyen kişinin yaptığı açıklamalar bu bakımdan önemlidir. Savunma için yeni bir hikâye üretmek yerine, işlem anında ne bilindiğini ve ne söylendiğini gösterebilen özgün kayıtlar korunmalıdır.
Dosyada hangi hareketler araştırılır
Paranın hesaba geldiği tarih ve saat, sonrasında hangi hesaba geçtiği, nakit çekim yapılıp yapılmadığı ve işlemleri gerçekleştiren cihazlar incelemenin konusu olabilir. Banka kayıtları, ATM görüntüleri ve teknik veriler yetkili makamlar aracılığıyla istenebilir. Hesabın başkasının elinde olduğu ileri sürülüyorsa, erişimin ne zaman ve nasıl verildiğinin açıklanması önem taşır. Sadece sonuç bakiyesine bakmak, para akışının tamamını göstermeyebilir.
Kişinin kendisine hiç para kalmadığını söylemesi dikkate alınır; ancak bundan tek başına suçsuzluk sonucu çıkmaz. Başkasına yarar sağlamak amacıyla bilerek katkı sunulması da hukuken önemlidir. Tersine, hesaba para gelmiş olması da hesap sahibinin bunun suç geliri olduğunu bildiğini otomatik olarak göstermez. Her iki yönde de somut olaydan kopuk kesin ifadelerden kaçınılmalıdır.1
Telefonu değiştirmek, mesajları silmek veya hesabı kullanan kişiyle anlatımları ortaklaştırmak savunmayı güçlendirmez. Kayıtların kaybolması, kişinin lehine olabilecek bilgilerin de kaybolmasına neden olabilir. İlgili yazışmaların tarih ve taraf bilgileriyle korunması; teknik inceleme gerektiren konuların avukat aracılığıyla dosyada gündeme getirilmesi daha sağlıklı bir yoldur.
2026 yılında getirilen ceza indiriminin kapsamı
31 Temmuz 2026 tarihinde yayımlanan 7589 sayılı Kanun, TCK m.158’e yeni bir dördüncü fıkra eklemiştir. Düzenleme, TCK m.157 ve m.158 kapsamındaki suçlara katılımı belirli ödeme araçlarını veya hesabın kullanımını sağlayan zorunlu bilgi ve araçları başkasına vermekle sınırlı kalan kişiler bakımından, diğer koşullar da varsa, verilecek cezanın yarı oranında indirilmesini öngörür. Kişinin kendisine veya başkasına haksız menfaat sağlama amacı da düzenlemenin unsurları arasındadır.2,3
Bu hüküm, her IBAN paylaşımının suç olduğunu söylemez; önce suçun ve kişinin buna katılımının oluşup oluşmadığı belirlenir. Ayrıca dolandırıcılığı yöneten, mağduru aldatan veya daha geniş bir rol üstlenen herkesin indirimden yararlanacağı da söylenemez. Katılımın kanunda tarif edilen fiille sınırlı olup olmadığı dosyadaki gerçek davranışlar üzerinden değerlendirilir. Suçsuzluk savunması ile koşulları varsa indirim talebi farklı hukuki meselelerdir.
Yeni kanunun devam eden veya kesinleşmiş dosyalara etkisi, dosyanın aşamasına göre ayrıca incelenmelidir. Geçici düzenleme, belirli dosyalarda kanun yolu ve infaz aşamasına ilişkin hükümler de içerir. Bu nedenle eski bir kararın bulunması, yeni hükmün değerlendirilmesini gereksiz kılmaz; fakat herkes için kendiliğinden tahliye veya aynı oranlarda nihai ceza sonucu vaat edilemez.2
Hesabın bloke edilmesi ne anlama gelir
Hesaptaki kullanım kısıtlamasının dayanağı öğrenilmeden “kırk sekiz saat sonra mutlaka açılır” denilmemelidir. CMK m.128/A, kanunda belirtilen bilişim bağlantılı suçlar yönünden makul şüphe bulunması hâlinde, ilgili mali kuruma hesabı kırk sekiz saate kadar askıya alma imkânı verir. Bu düzenleme bütün banka blokelerinin ortak süresi değildir. Elkoyma veya başka bir hukuki işlem varsa bunun koşulları ayrıca değerlendirilir.4
Askıya alma, kesinleşmiş bir mahkûmiyet anlamına gelmez. İşlemin kaldırılması için Cumhuriyet başsavcılığına başvuru yolu bulunmaktadır. Hesap sahibinin bankadan işlem türünü ve bildirim bilgilerini öğrenmesi, varsa savcılık dosyasını belirlemesi gerekir. Gelen suç bağlantılı parayı başka hesaba aktarmaya çalışmak yerine, kayıtlar korunarak yetkili makamların işlemleri takip edilmelidir.
Hesabına yetkisiz erişildiğini düşünen kişi bankaya gecikmeden bildirimde bulunmalı ve güvenlik önlemlerini almalıdır. Ancak bildirim tarihi ile suçlamaya konu işlemin tarihi arasındaki ilişki de araştırılacağından, önceki erişim paylaşımı dürüstçe açıklanmalıdır. Sonradan şifre değiştirmek, geçmiş hareketlerin nasıl gerçekleştiği sorusunu tek başına çözmez.
Para iadesi dosyayı kapatır mı
Mağdurun zararının giderilmesi, koşulları varsa etkin pişmanlık hükümleri bakımından önem taşıyabilir. Bunun zamanı, kapsamı ve kimin zararının giderildiği değerlendirilir. Parayı iade etmek her durumda soruşturmanın veya davanın sona ermesi demek değildir. Kısmi ödeme ile tam giderim de aynı sonucu doğurmayabilir. Ödeme yapılacaksa doğru mağdur, dosya ve tutar belirlenmeli; ödeme belgelenmelidir.1
7589 sayılı Kanunun geçici hükmünde ayrıca sınırlı bir infaz düzenlemesi vardır. Yeni indirim kapsamına giren, ilgili eski hükümleri infaz aşamasında bulunan ve hakkında daha önce TCK m.168 uygulanmamış kişiler bakımından, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde zararın tamamen giderilmesiyle etkin pişmanlıktan yararlanma imkânı öngörülür. Bu altı ay, herkes için kanunun yayımından başlayan genel bir süre değildir. Özel yol kapsamında, tam giderime kadar infazın ertelenmesi veya durdurulması da öngörülmemiştir.2,3
İfadeye çağrılan yabancı için hazırlık
Türkçeyi yeterince anlamayan kişi tercüman ihtiyacını açıkça bildirmelidir. Hesap hareketlerindeki bir rakamın, tarihin veya transfer açıklamasının yanlış anlaşılması savunmayı etkileyebilir. Şüpheli sıfatıyla dinlenen kişinin avukat yardımından yararlanma ve yüklenen suç hakkında açıklama yapmama hakları vardır. Kimlik bilgileri ise doğru verilmelidir. Tutanak, içeriği anlaşılmadan imzalanmamalı; yanlışlık varsa düzeltilmesi istenmelidir.5,6
Hazırlık için banka hesap dökümleri, kartın kimde olduğunu gösteren bilgiler, iş ilanları, ödeme açıklamaları ve bütün yazışmalar bir araya getirilmelidir. Her hareketin karşısına bilinen açıklama yazılabilir; bilinmeyen işlem tahminle doldurulmamalıdır. “O gün kart bende değildi” deniliyorsa bu bilginin dayanağı, “iş karşılığı para alacaktım” deniliyorsa işin ne olduğu açıklaştırılmalıdır.
Birden fazla şehirde dosya bulunması ihtimali varsa her dosyanın numarası, işlem tarihi ve tebligatı ayrı takip edilmelidir. Bir soruşturmada verilen açıklamanın diğer bütün dosyaları kendiliğinden sonuçlandırdığı varsayılmamalıdır. Adres ve iletişim bilgilerinin güncel tutulması, çağrıların ve kararların kaçırılmaması bakımından önemlidir.
Pratik sonuç
Hesap kullandırma dosyasında temel soru, kişinin hangi işlemi hangi bilgi ve amaçla yaptığıdır. Suçlamayı anlamadan “her şeyi kabul etmek” de yalnızca hesabın başkasında olduğunu söyleyip delil sunmamak da sağlıklı değildir. Önce dosya ve para akışı incelenmeli, lehe kayıtlar korunmalı, ardından savunma ve varsa yeni kanun hükümlerinin uygulanması değerlendirilmelidir.
Yabancı bakımından ceza dosyası yanında ikamet veya sınır dışı işlemi gündeme gelirse bunlar ayrıca takip edilmelidir. Ceza soruşturması açılması otomatik sınır dışı sonucu doğurmadığı gibi, ceza dosyasında serbest bırakılmak bütün göç işlemlerini ortadan kaldırmaz. Her kararın hukuki dayanağı ve başvuru yolu ayrı incelenir.7,8
Kaynakça
Kaynak kontrol tarihi 13 Eylül 2026. Metindeki numaralar aşağıdaki kaynaklara gönderme yapar.
[1] 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu. Özellikle m.20–21, 30, 37–39, 59, 73, 80, 106–107, 132–134, 157–158, 168 ve 204–207. KS Law mevzuat metni. Kaynağa erişim
[2] 7589 sayılı Kanun. Kabul 16 Temmuz 2026; Resmî Gazete 31 Temmuz 2026, sayı 33326. Özellikle m.13, 15, geçici m.1/6–7 ve yürürlüğe ilişkin m.26. TBMM kabul metni. Kaynağa erişim
[3] 7589 sayılı Kanun. LEXPERA Resmî Gazete metni. TCK m.158/4 ve geçiş hükümlerinin karşılaştırmalı kontrolü. Kaynağa erişim
[4] 7571 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler. Türkiye Belediyeler Birliği karşılaştırma metni, s.17–18. CMK m.128/A kapsamında hesap askıya alma ve elkoyma. Kaynağa erişim
[5] 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu. Özellikle m.48, 91, 95, 100–101, 109, 147–150, 154, 158, 202, 234 ve 324. Kaynağa erişim
[6] Adalet Bakanlığı. Adli Yardım Bilgilendirme Sayfası. Ceza muhakemesinde yabancıların hakları ve tercüman giderleri. Kaynağa erişim
[7] 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu. Özellikle m.4, 46, 48–49 ve 52–59. Mevzuat Bilgi Sistemi metninin ODTÜ tarafından yayımlanan kopyası. Kaynağa erişim
[8] Göç İdaresi Başkanlığı. Sınır Dışı Etme. Kararlar, yargı yolu, idari gözetim ve süreler. Kaynağa erişim